W konstrukcjach stalowych, odpowiednia technika połączeń śrubowych jest kluczowa dla zapewnienia wytrzymałości i bezpieczeństwa. Śruby do połączeń sprężanych, w szczególności śruby HV, są nieodzownym elementem, a ich prawidłowe stosowanie może znacząco wpłynąć na jakość konstrukcji. Poniżej omówiono najważniejsze aspekty dotyczące sił sprężania w różnych kategoriach połączeń.
Aby zwiększyć szczelność i sztywność w połączeniach zakładkowych kategorii A, można zastosować sprężenie siłą 0,5Fp,Cd. Warto podkreślić, że użycie śrub klasy 8.8 lub 10.9 w takich połączeniach jest szczególnie efektywne.
W połączeniach doczołowych kategorii D, które są narażone na oddziaływania udarowe lub wibracyjne, nie zaleca się stosowania śrub klas 6.8, 8.8 i 10.9. W takich sytuacjach lepiej sprawdzą się inne rozwiązania konstrukcyjne.
Dla połączeń kategorii B, C i E, gdzie stan graniczny zależy od wartości siły sprężenia Fp,C* = 0,7fybAs, zaleca się dokręcanie śrub k-klasy K1 metodą kombinowaną, zgodnie z normą PN-EN 1090-2:2009, 8.5.4.
W innych przypadkach można stosować obniżoną wartość siły sprężenia Fp,C* = 0,7fybAs. Poniżej przedstawiono zalecane metody sprężania:
Dokręcanie kluczem udarowym o sprawdzonej dokładności ± 4%, nastawionym na wartość siły sprężenia FV ≈ 1,10Fp,C*, zgodnie z Tablicą NA.1.
Podsumowanie
Właściwe zastosowanie śrub HV oraz odpowiednie techniki sprężania w połączeniach stalowych są kluczowe dla ich wytrzymałości i bezpieczeństwa. Zrozumienie i implementacja zalecanych metod sprężania zapewnią trwałość i niezawodność konstrukcji. Pamiętaj, że normy i wytyczne, takie jak PN-EN 1090-2:2009, stanowią fundament dla najlepszych praktyk w inżynierii budowlanej.
| Średnica gwintu śruby a | Siła sprężenia Fp,C* = 0,7fybAs (kN) |
Zmodyfikowana metoda kontrolowanego momentu | Zmodyfikowana metoda kombinowana | Dokręcanie kluczem udarowym | |||
| moment dokręcania b,c MAK (Nm) | moment dokręcania b MA (Nm) |
nastawiana siła sprężenia FV (kN) | |||||
| 8,8 | 10,9 | 8,8 | 10,9 | 10,9 | 8,8 | 10,9 | |
| M12 | 35 | 50 | 70 | 100 | 75 | 40 | 60 |
| M16 | 70 | 100 | 170 | 250 | 190 | 80 | 110 |
| M20 | 110 | 160 | 300 | 450 | 340 | 120 | 175 |
| M22 | 130 | 190 | 450 | 650 | 490 | 145 | 210 |
| M24 | 150 | 220 | 600 | 800 | 600 | 165 | 240 |
| M27 | 200 | 290 | 900 | 1250 | 940 | 220 | 320 |
| M30 | 245 | 350 | 1200 | 1650 | 1240 | 270 | 390 |
| M36 | 355 | 510 | 2100 | 2800 | 2100 | 390 | 560 |
| a dla śrub według PN-EN 14399-4, PN-EN 14399-6 i PN-EN 14399-8 klasy 10.9-K1 oraz śrub według PN-EN ISO 4014, PN-EN ISO 4017 i PN-EN ISO 4032 b wartości dla śrub ocynkowanych smarowanych fabrycznie lub z nakrętkami smarowanymi po dostawie pastą MoS2 c wartości momentów dokręcania dla mniejszych wartości sił sprężenia obniża się proporcjonalnie |
|||||||
| Całkowita grubość nominalna t części łączonych (łącznie z wszystkimi przekładkami i podkładkami) d = średnica śruby | Dodatkowy obrót podczas drugiego etapu dokręcania | |
| Stopnie | Część pełnego obrotu | |
| t < 2 d | 45 | 1/8 |
| 2 d ≤ t < 6 d | 60 | 1/6 |
| 6 d ≤ t ≤ 10 d | 90 | 1/4 |
| UWAGA Gdy powierzchnia pod łbem śruby lub pod nakrętką nie jest prostopadła do osi śruby, kąt obrotu wyznacza się na podstawie badań. | ||
Bibliografia:
PN-EN 1993-1-8:2006
Eurokod 3: Projektowanie konstrukcji stalowych
Część 1-8: Projektowanie węzłów
