```html

Śruby HV i połączenia sprężane. Przypomnienie zasad EN 14399

Jeśli zajmujesz się konstrukcjami stalowymi, prędzej czy później trafisz na temat śrub HV i połączeń sprężanych. Norma EN 14399 reguluje to dość szczegółowo, ale w praktyce wciąż pojawia się sporo nieporozumień. Zebrałem tutaj to, co najważniejsze, żebyś miał to w jednym miejscu.

Czym właściwie są śruby HV?

Śruby HV to wysokowytrzymałe śruby do połączeń sprężanych w konstrukcjach stalowych. Litery HV pochodzą od niemieckiego Hochfeste Verbindung (wysokowytrzymałe połączenie). Są produkowane w klasie wytrzymałości 10.9.

Kluczowa różnica między zwykłą śrubą a śrubą HV tkwi w tym, że połączenie sprężane przenosi siły przez tarcie między łączonymi elementami, a nie przez ścinanie trzpienia śruby. To całkowicie inna filozofia pracy złącza.

Zestaw HV – co wchodzi w skład?

Zgodnie z normą EN 14399-3 i EN 14399-4, kompletny zestaw do połączeń sprężanych składa się z trzech elementów:

• śruby (z łbem sześciokątnym lub z gniazdem torx – tzw. HR)
• nakrętki
• podkładki (jedna lub dwie, zależnie od konfiguracji)

To ważne: nie wolno mieszać elementów z różnych zestawów ani od różnych producentów, jeśli nie masz potwierdzenia, że zostały kalibrowane razem. Tarcie w gwincie musi być spójne dla całego zestawu.

Struktura normy EN 14399 – co gdzie szukać

Norma EN 14399 to tak naprawdę rodzina norm podzielona na kilka części:

• EN 14399-1 – wymagania ogólne
• EN 14399-2 – próba przydatności do sprężania (test k-class)
• EN 14399-3 – zestawy z łbem sześciokątnym, typ HR
• EN 14399-4 – zestawy z łbem sześciokątnym, typ HV
• EN 14399-5 – płaskie podkładki do systemu HR
• EN 14399-6 – płaskie podkładki do systemu HV
• EN 14399-7 i -8 – zestawy z gniazdem torx (HRC)
• EN 14399-9 i -10 – metodyka badań

W praktyce na budowie najczęściej spotyk